Η βλάβη που έχει ήδη προκληθεί στο περιοδόντιο δεν αντιστρέφεται πάντοτε πλήρως. Ωστόσο, με σωστή περιοδοντική θεραπεία και συστηματική παρακολούθηση μπορεί να ελεγχθεί η φλεγμονή και να περιοριστεί σημαντικά η περαιτέρω εξέλιξη της νόσου.
Τι είναι η περιοδοντίτιδα;
Η περιοδοντίτιδα αποτελεί προχωρημένη μορφή περιοδοντικής νόσου. Σε αντίθεση με την ουλίτιδα, όπου η φλεγμονή περιορίζεται κυρίως στα ούλα, στην περιοδοντίτιδα επηρεάζονται βαθύτεροι ιστοί που συγκρατούν το δόντι μέσα στη γνάθο. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, μπορεί να δημιουργηθούν περιοδοντικοί θύλακες ανάμεσα στα δόντια και τα ούλα, να χαθεί περιοδοντική πρόσφυση και να μειωθεί το οστό γύρω από τις ρίζες. Το αποτέλεσμα είναι ότι το δόντι σταδιακά χάνει μέρος της φυσικής του στήριξης.
Περιοδοντίτιδα και ουλίτιδα: ποια είναι η διαφορά;
Η ουλίτιδα χαρακτηρίζεται κυρίως από φλεγμονή, ερυθρότητα και αιμορραγία των ούλων χωρίς απώλεια του οστού που στηρίζει τα δόντια. Η περιοδοντίτιδα είναι βαθύτερη νόσος και συνοδεύεται από απώλεια περιοδοντικής πρόσφυσης και οστού. Η ουλίτιδα δεν εξελίσσεται υποχρεωτικά σε περιοδοντίτιδα σε κάθε άνθρωπο, αλλά η μακροχρόνια ανεξέλεγκτη φλεγμονή αποτελεί σημαντικό προειδοποιητικό παράγοντα.
Πού οφείλεται η περιοδοντίτιδα;
Η μικροβιακή οδοντική πλάκα αποτελεί βασικό παράγοντα για την έναρξη της φλεγμονής των ούλων. Η πλάκα είναι ένα οργανωμένο βιοφίλμ μικροοργανισμών που σχηματίζεται συνεχώς πάνω στα δόντια. Όταν δεν απομακρύνεται αποτελεσματικά με τη στοματική υγιεινή, μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή. Με την πάροδο του χρόνου, μέρος της πλάκας μπορεί να μετατραπεί σε τρυγία – τη γνωστή πέτρα – η οποία δεν μπορεί να αφαιρεθεί αποτελεσματικά μόνο με το καθημερινό βούρτσισμα.
Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;
Η παρουσία μικροβιακής πλάκας δεν είναι ο μόνος παράγοντας που καθορίζει την εξέλιξη της νόσου. Υπάρχουν παράγοντες που μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο ή τη βαρύτητα της περιοδοντίτιδας.
- Κάπνισμα: αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά και την ανταπόκριση στη θεραπεία.
- Ανεπαρκής στοματική υγιεινή: ευνοεί τη συσσώρευση μικροβιακού βιοφίλμ.
- Σακχαρώδης διαβήτης: ιδιαίτερα όταν δεν είναι καλά ρυθμισμένος, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο και μεγαλύτερη βαρύτητα περιοδοντικής νόσου.
- Γενετική προδιάθεση: ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαισθησία στην περιοδοντική καταστροφή.
- Παχυσαρκία και άλλοι μεταβολικοί παράγοντες: μπορούν να σχετίζονται με αυξημένο φλεγμονώδες φορτίο.
- Ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές: μπορεί να επηρεάζουν τους ιστούς των ούλων ή τη στοματική υγεία.
- Στρες: μπορεί να επηρεάζει έμμεσα τη συμπεριφορά, την ανοσολογική απόκριση και τη στοματική υγιεινή.
Το σφίξιμο των δοντιών προκαλεί περιοδοντίτιδα;
Ο βρουξισμός και το έντονο σφίξιμο των δοντιών δεν θεωρούνται η κύρια αιτία της περιοδοντίτιδας. Ωστόσο, σε ένα δόντι που έχει ήδη χάσει μέρος της περιοδοντικής του στήριξης, οι υπερβολικές μασητικές δυνάμεις μπορεί να επιβαρύνουν τη λειτουργία του και χρειάζεται να αξιολογούνται στο συνολικό θεραπευτικό πλάνο.
Ποια είναι τα συμπτώματα της περιοδοντίτιδας;
Η περιοδοντίτιδα μπορεί να εξελίσσεται χωρίς έντονο πόνο και για αυτό αρκετοί ασθενείς δεν αντιλαμβάνονται εγκαίρως ότι υπάρχει πρόβλημα.
Πιθανά προειδοποιητικά σημεία είναι:
- αιμορραγία των ούλων κατά το βούρτσισμα ή τον μεσοδόντιο καθαρισμό,
- κόκκινα, πρησμένα ή ευαίσθητα ούλα,
- υποχώρηση των ούλων,
- δόντια που φαίνονται μακρύτερα,
- επίμονη κακοσμία του στόματος,
- πύον ανάμεσα στο δόντι και το ούλο,
- κινητικότητα δοντιών,
- αλλαγές στα διαστήματα μεταξύ των δοντιών,
- αλλαγή στον τρόπο που κλείνουν τα δόντια,
- μεταβολή στην εφαρμογή μιας κινητής οδοντοστοιχίας.
Η αιμορραγία των ούλων είναι φυσιολογική;
Η συστηματική αιμορραγία κατά το βούρτσισμα ή τον καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια δεν πρέπει να θεωρείται φυσιολογική. Συχνά αποτελεί ένδειξη φλεγμονής των ούλων και χρειάζεται αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από πρήξιμο, κακοσμία ή υποχώρηση των ούλων.
Υποχώρηση των ούλων και περιοδοντίτιδα
Η υποχώρηση των ούλων μπορεί να αποτελεί ένα από τα σημεία περιοδοντικής νόσου, αλλά δεν οφείλεται πάντοτε σε περιοδοντίτιδα. Μπορεί επίσης να σχετίζεται με ανατομικούς παράγοντες, τραυματικό βούρτσισμα, ορθοδοντικές μετακινήσεις ή άλλες αιτίες. Για αυτό χρειάζεται κλινική εξέταση για να καθοριστεί η πραγματική αιτία.
Ποια είναι τα στάδια της περιοδοντίτιδας;
Στη σύγχρονη ταξινόμηση η περιοδοντίτιδα κατατάσσεται σε τέσσερα στάδια, Stage I έως Stage IV, ανάλογα με τη βαρύτητα και την πολυπλοκότητα της νόσου.
Στάδιο I – Αρχόμενη περιοδοντίτιδα
Υπάρχουν πρώιμες βλάβες στους περιοδοντικούς ιστούς και περιορισμένη απώλεια πρόσφυσης και οστού.
Στάδιο II – Μέτρια περιοδοντίτιδα
Η απώλεια περιοδοντικής στήριξης είναι μεγαλύτερη και η νόσος απαιτεί πιο συστηματική θεραπεία και παρακολούθηση.
Στάδιο III – Σοβαρή περιοδοντίτιδα
Υπάρχει σημαντική καταστροφή του περιοδοντίου, βαθύτεροι θύλακες και μεγαλύτερη απώλεια οστικής στήριξης.
Στάδιο IV – Προχωρημένη περιοδοντίτιδα
Πρόκειται για προχωρημένη νόσο με σοβαρή απώλεια στήριξης, πιθανή κινητικότητα ή μετακίνηση δοντιών και μεγαλύτερη λειτουργική επιβάρυνση.
Τι είναι το Grade της περιοδοντίτιδας;
Εκτός από το στάδιο της νόσου, μπορεί να καθοριστεί και το Grade A, B ή C, το οποίο σχετίζεται με την εκτιμώμενη ταχύτητα εξέλιξης και με παράγοντες κινδύνου του ασθενή.
Αυτό βοηθά τον οδοντίατρο ή τον περιοδοντολόγο να σχεδιάσει πιο εξατομικευμένο πρόγραμμα θεραπείας και επανελέγχων.
Τι έγινε με τους όρους χρόνια και επιθετική περιοδοντίτιδα;
Οι όροι «χρόνια περιοδοντίτιδα» και «επιθετική περιοδοντίτιδα» χρησιμοποιούνταν ευρέως στο παρελθόν. Η σύγχρονη ταξινόμηση βασίζεται περισσότερο στη σταδιοποίηση και στη διαβάθμιση της νόσου, ώστε να αποτυπώνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια η βαρύτητα, η πολυπλοκότητα και η πιθανή ταχύτητα εξέλιξης.
Πώς γίνεται η διάγνωση της περιοδοντίτιδας;
Η διάγνωση δεν μπορεί να γίνει μόνο από την εμφάνιση των ούλων. Ο περιοδοντικός έλεγχος περιλαμβάνει κλινική εξέταση και μέτρηση με ειδικό περιοδοντικό ανιχνευτή.
Μεταξύ άλλων ελέγχονται:
- το βάθος των περιοδοντικών θυλάκων,
- η αιμορραγία κατά την ανίχνευση,
- η απώλεια πρόσφυσης,
- η υποχώρηση των ούλων,
- η κινητικότητα των δοντιών,
- η κατάσταση των διχασμών των ριζών στους γομφίους.
Ο ακτινογραφικός έλεγχος χρησιμοποιείται για να αξιολογηθεί η κατάσταση του οστού γύρω από τα δόντια.
Θεραπεύεται η περιοδοντίτιδα;
Η θεραπεία της περιοδοντίτιδας έχει ως βασικό στόχο τον έλεγχο της φλεγμονής και την απομάκρυνση του μικροβιακού βιοφίλμ και της τρυγίας από τις επιφάνειες των δοντιών και των ριζών. Η οστική και περιοδοντική καταστροφή που έχει ήδη συμβεί δεν μπορεί πάντοτε να αποκατασταθεί πλήρως. Ωστόσο, η νόσος μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να σταθεροποιηθεί και να διατηρηθούν τα φυσικά δόντια για πολλά χρόνια όταν υπάρχει σωστή θεραπεία, καλή στοματική υγιεινή και συστηματική περιοδοντική συντήρηση.
Τι είναι ο βαθύς καθαρισμός περιοδοντίτιδας;
Ο βαθύς καθαρισμός περιοδοντίτιδας είναι η μη χειρουργική περιοδοντική θεραπεία κατά την οποία αφαιρούνται η μικροβιακή πλάκα και η τρυγία από τις επιφάνειες των δοντιών και τις περιοχές κάτω από τα ούλα. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει αποτρύγωση και προσεκτικό υποουλικό καθαρισμό των ριζικών επιφανειών. Ανάλογα με την έκταση της νόσου, η θεραπεία μπορεί να πραγματοποιηθεί τμηματικά σε περισσότερες από μία επισκέψεις.
Πονάει ο βαθύς καθαρισμός;
Όταν απαιτείται βαθύτερη υποουλική θεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί τοπική αναισθησία, ώστε ο ασθενής να είναι άνετος κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Μετά τη θεραπεία μπορεί να υπάρχει προσωρινή ευαισθησία στα ούλα ή στα δόντια.
Τι γίνεται μετά τον βαθύ καθαρισμό;
Μετά την αρχική περιοδοντική θεραπεία απαιτείται επανέλεγχος. Ο οδοντίατρος αξιολογεί την αιμορραγία, το βάθος των θυλάκων, τη στοματική υγιεινή και τη συνολική ανταπόκριση των ιστών. Με βάση τα νέα δεδομένα αποφασίζεται αν ο ασθενής χρειάζεται μόνο πρόγραμμα περιοδοντικής συντήρησης ή επιπλέον θεραπεία.
Πότε χρειάζεται χειρουργική θεραπεία;
Σε ορισμένα προχωρημένα περιστατικά μπορεί να παραμένουν βαθιοί περιοδοντικοί θύλακες ή ανατομικές περιοχές που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν επαρκώς μόνο με μη χειρουργικό καθαρισμό. Τότε μπορεί να χρειαστεί αξιολόγηση από περιοδοντολόγο και χειρουργική περιοδοντική θεραπεία. Ανάλογα με την περίπτωση, στόχος μπορεί να είναι η καλύτερη πρόσβαση για καθαρισμό, η μείωση των θυλάκων ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, αναγεννητικές τεχνικές.
Μπορούν να σωθούν δόντια που κουνιούνται;
Η κινητικότητα δεν σημαίνει αυτόματα ότι ένα δόντι πρέπει να εξαχθεί. Η πρόγνωση εξαρτάται από την ποσότητα οστού που έχει απομείνει, τη μορφολογία των ριζών, τη φλεγμονή, τη σύγκλειση και πολλούς ακόμη παράγοντες. Για αυτό η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα μετά από πλήρη περιοδοντική εξέταση.
Περιοδοντίτιδα και διαβήτης
Ο σακχαρώδης διαβήτης και η περιοδοντίτιδα παρουσιάζουν σημαντική αμφίδρομη σχέση.
Ιδιαίτερα όταν ο διαβήτης δεν είναι καλά ρυθμισμένος, ο κίνδυνος και η βαρύτητα της περιοδοντικής νόσου μπορεί να είναι αυξημένα.
Για αυτό ο περιοδοντικός έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός σε ασθενείς με διαβήτη.
Περιοδοντίτιδα και κάπνισμα
Το κάπνισμα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την περιοδοντίτιδα και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανταπόκριση στη θεραπεία. Επιπλέον, στους καπνιστές η αιμορραγία των ούλων μπορεί να είναι λιγότερο εμφανής, με αποτέλεσμα η νόσος να φαίνεται επιφανειακά λιγότερο έντονη από ό,τι πραγματικά είναι.
Μπορεί να ξαναεμφανιστεί η περιοδοντίτιδα;
Ναι. Η περιοδοντίτιδα απαιτεί μακροχρόνια παρακολούθηση. Ακόμη και μετά από επιτυχημένη αρχική θεραπεία, ο ασθενής χρειάζεται συστηματική στοματική υγιεινή και εξατομικευμένο πρόγραμμα περιοδοντικής συντήρησης. Χωρίς αυτή τη συντήρηση, ο κίνδυνος επανενεργοποίησης της νόσου αυξάνεται.
Πώς προλαμβάνεται η περιοδοντίτιδα;
Η καθημερινή απομάκρυνση της μικροβιακής πλάκας αποτελεί βασικό στοιχείο της πρόληψης.
- Βουρτσίζετε τα δόντια δύο φορές την ημέρα με φθοριούχο οδοντόκρεμα.
- Καθαρίζετε καθημερινά ανάμεσα στα δόντια με οδοντικό νήμα ή μεσοδόντια βουρτσάκια.
- Αποφεύγετε το κάπνισμα.
- Ρυθμίζετε σωστά συστηματικές παθήσεις όπως ο διαβήτης.
- Πραγματοποιείτε οδοντιατρικούς επανελέγχους σύμφωνα με το προσωπικό σας επίπεδο κινδύνου.
Χρειάζεται στοματικό διάλυμα;
Το στοματικό διάλυμα δεν αντικαθιστά το βούρτσισμα και τον μηχανικό καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια.
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να χορηγηθεί θεραπευτικό στοματικό διάλυμα ως συμπληρωματικό μέσο και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Η επιλογή του πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του οδοντιάτρου.
Κάθε πότε χρειάζεται επανέλεγχος;
Δεν υπάρχει ένα πρόγραμμα που να είναι κατάλληλο για όλους.
Ένας ασθενής με ιστορικό περιοδοντίτιδας μπορεί να χρειάζεται σημαντικά συχνότερη περιοδοντική συντήρηση από έναν ασθενή χωρίς ιστορικό της νόσου.
Η συχνότητα καθορίζεται ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου, τον έλεγχο της μικροβιακής πλάκας, το κάπνισμα, τον διαβήτη και άλλους παράγοντες κινδύνου.
Πόσο κοστίζει η θεραπεία περιοδοντίτιδας;
Το κόστος θεραπείας της περιοδοντίτιδας δεν είναι ίδιο για όλους τους ασθενείς.
Εξαρτάται από την έκταση και τη βαρύτητα της νόσου, τον αριθμό των δοντιών που χρειάζονται θεραπεία, τον αριθμό των συνεδριών και το αν απαιτείται μόνο μη χειρουργική θεραπεία ή και επιπλέον περιοδοντική παρέμβαση.
Η ακριβής οικονομική εκτίμηση μπορεί να δοθεί μετά από πλήρη περιοδοντικό και ακτινογραφικό έλεγχο.
Θεραπεία περιοδοντίτιδας στο Antoniou Dental Care
Στο Antoniou Dental Care η θεραπεία της περιοδοντίτιδας σχεδιάζεται με βάση τη βαρύτητα της νόσου, τα κλινικά και ακτινογραφικά ευρήματα και τους ιδιαίτερους παράγοντες κινδύνου του κάθε ασθενή.
Ο οδοντίατρος και χειρουργός Δρ. Άδωνις Αντωνίου βρίσκεται στη διάθεσή σας για να σας ενημερώσει σχετικά με τη διάγνωση, τον βαθύ καθαρισμό και το κατάλληλο πρόγραμμα θεραπείας και συντήρησης.
Επικοινωνήστε με το Antoniou Dental Care και προγραμματίστε το ραντεβού σας για περιοδοντικό έλεγχο.
Συχνές ερωτήσεις για την περιοδοντίτιδα
Η περιοδοντίτιδα θεραπεύεται;
Η νόσος μπορεί να ελεγχθεί και να σταθεροποιηθεί σε πολλές περιπτώσεις. Οι ιστοί που έχουν ήδη χαθεί δεν αποκαθίστανται πάντοτε πλήρως, γι’ αυτό η έγκαιρη θεραπεία είναι σημαντική.
Ποιο είναι το πρώτο σύμπτωμα;
Η αιμορραγία των ούλων αποτελεί ένα συχνό προειδοποιητικό σημάδι, αλλά η περιοδοντίτιδα μπορεί να εξελίσσεται και χωρίς έντονα συμπτώματα.
Πονάει η περιοδοντίτιδα;
Όχι απαραίτητα. Συχνά εξελίσσεται χωρίς σημαντικό πόνο, ιδιαίτερα στα αρχικά και μέτρια στάδια.
Τι είναι ο βαθύς καθαρισμός;
Είναι η μη χειρουργική περιοδοντική θεραπεία κατά την οποία καθαρίζονται οι επιφάνειες των δοντιών και των ριζών κάτω από τα ούλα.
Πονάει ο βαθύς καθαρισμός;
Όταν χρειάζεται μπορεί να πραγματοποιηθεί με τοπική αναισθησία. Μετά τη θεραπεία μπορεί να υπάρχει προσωρινή ευαισθησία.
Μπορεί η περιοδοντίτιδα να προκαλέσει απώλεια δοντιών;
Ναι. Σε προχωρημένη και ανεξέλεγκτη νόσο η απώλεια οστικής στήριξης μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη κινητικότητα και τελικά σε απώλεια δοντιών.
Η περιοδοντίτιδα μεταδίδεται;
Δεν αντιμετωπίζεται ως απλή μεταδοτική νόσος. Η εμφάνισή της εξαρτάται από την αλληλεπίδραση του μικροβιακού βιοφίλμ με την ανοσολογική απόκριση και τους παράγοντες κινδύνου του κάθε ανθρώπου.
Κάθε πότε πρέπει να κάνω καθαρισμό αν έχω περιοδοντίτιδα;
Η συχνότητα καθορίζεται εξατομικευμένα και μπορεί να είναι συχνότερη από το συνηθισμένο πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου.
Πόσο κοστίζει η θεραπεία της περιοδοντίτιδας;
Το κόστος εξαρτάται από τη βαρύτητα της νόσου, την έκταση της θεραπείας και τον αριθμό των συνεδριών. Η τελική τιμή καθορίζεται μετά τον περιοδοντικό έλεγχο.
